TARÝHÝ
Kahta, medeniyetlerin doðuþ yeri olan Mezopotamya’ya yakýnlýðý nedeniyle tarih süreci içerisinde sayýsýz medeniyetlere ev sahipliði yapmýþ önemli bir yerleþim merkezidir. M.Ö.VII. yüzyýlda Asur, VI.yüzyýlda Pers, IV.yüzyýlda Makedon ve Seleukos egemenliðinin hüküm sürdüðü görülmektedir. M.Ö. I.yüzyýlda bölgede hüküm süren Arsames, günümüze önemli tarihi eserler býrakmýþtýr. Kommagenelilerin atasý olan Arsames, bugünkü Fýrat Arsameia’sý olarak bilinen Gerger Kalesi ile Nymhois Arkameia’sýnýn kurucusudur. M.Ö.109’da baðýmsýzlýðýna kavuþan, doðu ve batýnýn kültür, sanat ve inançlarýnýn sentezi olan Kommagene Medeniyeti M.S. 72’de Anadolu’da Romalýlar tarafýndan ortadan kaldýrýlarak Suriye Eyaletine baðlanan son krallýk olmuþturKahta, Arap, Ermeni, Artuklular, Haçlý Seferlerini müteakiben Selçuklular, Babiller, Moðollar, Memlükler ve Dulkadiroðularý hakimiyetinde kaldýktan sonra 1516 yýlýnda Yavuz Sultan Selim zamanýnda Osmanlý hakimiyetine girerek önce Dulkadirli Emaretine, Kanuni zamanýnda ise sancak merkezi haline getirilen Samsat’a baðlanarak Zülkadiriye Eyaletine (Maraþ) baðlanýr.
Kahta 1531 yýlýnda Malatya’ya, 1349 yýlýnda ise Hýsn-ý Mansur’a (Adýyaman) baðlanýr. 1859 yýlýnda Malatya sancak olunca Kâhta’da diðer kazalar gibi yeniden Malatya’ya baðlanýr. Bu durum Osmanlý Ýmparatorluðunun yýkýlmasýna kadar devam eder.
Kahta Cumhuriyet döneminde Malatya’ya baðlý bir ilçe olarak yapýlandýrýlýr. Cumhuriyetin ilk yýllarýnda yer deðiþtirerek eski Kâhta’nýn 26 k.m. güneyindeki þimdiki yerine taþýnýr. Ýlçemiz 1954 yýlýnda Adýyaman’ýn il olmasýna müteakip, Adýyaman’a baðlanmýþtýr.
Ýlçe Adýnýn Kaynaðý; Kahta adýnýn nereden geldiði yolunda kaynaklarda pek bilgi olmamakla beraber, tarihte, Orta Asya’da Ötüken ve Karakurum yakýnýnda Kahta isimli bir kentin varlýðý göz önüne alýnýrsa Kahta isminin Orta Asya kökenli bir isim olduðu sonucu çýkarýlabilir. “Kahta” isminin Persçede “Daðýn Eteði” anlamýna geldiði ve Komagenelilerden önce bölgede hakim olan Persler tarafýndan kullanýldýðý , bu adýn da eski yerleþim yerinin konumundan kaynaklandýðý anlaþýlmaktadýr. Eski ilçe merkezi Eski Kahta’dýr ve Nemrut Daðýnýn eteklerinde yer almaktadýr.
Bugün dünyanýn sekizinci harikasý olarak tanýmlanan, UNESCO Dünya Kültür Mirasý Listesinde yer alan, ülkemizin tanýtýmýna büyük katký saðlayan önemli bir turizm çekim merkezi konumundaki Nemrut Daðý tepesinde bulunan Kommagene Kralý Antiochus Theos’un Anýt Mezarý Kommagenelilerin býraktýðý en önemli tarihi mirastýr. Kommagenelilerden kalan tarihi ören yerleri bugün ilçenin en önemli ekonomik kaynaðýný teþkil etmektedir. Ýlçe sýnýrlarý içersinde bulunan Nemrut Daðý ören yerindeki tarihi eserler, 1987’de UNESCO tarafýndan dünya kültür mirasý olarak ilan edilmiþtir.
Nemrud’ u özel kýlan nedir ?
• Platform oluþturmak için daðýn tepesinden 200,000 m3’lük kütle, elle yontulmuþtur.
• Bu platform üzerinde, 150 metre çapýnda, matematiksel bir koni inþa edilmiþtir.
• Uzak bir vadiden çýkartýlan ve her biri altý ton aðýrlýðýndaki taþ bloklar daðýn tepesine taþýnmýþ ve her biri on metre yüksekliðinde on anýt yontulmuþtur.
• Dünyanýn en büyük horoskopu buradadýr.
• Bu horoskop Ay’ýn, üç gezegenin ve Leo’nun 19 yýldýzýnýn 2100 yýl önceki konumlarýnýn betimlendiði 2 x 2.5 metre büyüklüðünde taþ bir plakaya oyulmuþ, dünyanýn en eski horoskopu olan ‘Aslanlý horoskop’tur.
• Kral 1. Antiochos’un mezarýnýn Tutankhamon’un mezarý kadar zengin olduðu sanýlmaktadýr.
• 500 metreden daha uzun yazýtlarda bir krallýðýnýn öyküsü anlatýlmaktadýr.
• Eþsiz sanat üslubu eski Yunan ve Pers etkilerini yansýtýr.
Varlýðý bilinmekle beraber Antiochos’un mezarýr henüz keþfedilememiþtir. 1989 - 1990 yýllarýnda yapýlan jeofiziksel araþtýrmalar sonucunda Uluslararasý Nemrud Vakfý (UNV) mezarýn konumu hakkýnda detaylý bilgi elde etmiþtir. Arkeologlar Kral 1. Antiochos’un mezarýnýn Mýsýr firavunlarýnýn ki kadar önemli olduðu kanýsýndadýrlar.
COÐRAFYASI
Ýlçe Merkezinin yerleþim yeri ova üzerindedir. Ýlçenin kuzey bölgesi daðlýk olup, bu bölgede köyler tarým arazisi dýþýna, yamaçlara kurulmuþtur. Güney bölümündeki köyler ise ova içerisindedir.
Kahta; 38-17 doðu boylamý ile 37-45 kuzey enlemi üzerinde yer alýr. Denizden yüksekliði 750 metredir. Kuzeyde yüksekliði 2000 metreye ulaþan sýra daðlarla çevrili ilçe 1490 km2’lik yüz ölçüme sahiptir. Adýyaman ilinin 33 km. doðusunda yer alýr. Ýlçe yüzölçümünün -Kahta merkez dahil- yaklaþýk üçte ikisi 1. derecede, kalan yaklaþýk üçte biri ise 2. derecede deprem bölgesi içindedir.
Kahta ilçesi, doðuda Gerger ilçesi, güney ve güneydoðuda Þanlýurfa ili, güneybatýda Samsat ilçesi, batýda Adýyaman, kuzeyde Sincik ilçesi ve Malatya ili ile çevrilidir. Þu anda ilçenin doðu ve güneydoðu kesimindeki sýnýrýný Atatürk Baraj Gölü meydana getirmektedir.
Ýlçenin kuzey kesimi daðlýk alanlardan meydana gelirken, güney kesimi düzlük alanlardan meydana gelmektedir. Kuzeydeki en yüksek nokta Nemrut Daðýdýr (2.206m.), daðlýk alanlardan güneye doðru gidildikçe önce plato alanlarýna sonra geniþ ovalara geçilir. Kahta Antitoros Daðlarýnýn güney eteklerinde baþlayýp güneye doðru alçalan ve Harran ovasýna doðru uzanan bir arazi yapýsýna sahiptir. Ýlçe merkezi düz bir alanda kurulmuþtur.Daðlar : Güneydoðu Toroslar silsilesi üzerinde Karadut Köyünün kuzeyindeki 2.206 m. yüksekliðindeki Nemrut Daðý ilçenin belli baþlý önemli daðýdýr.
Akarsular : Ýlçenin en önemli akarsularý Kahta Çayý ve Kalburcu Çayýdýr.
Kahta Çayý : Çelikhan yöresindeki Bulam, Abdülherap ve Recep sularýný alarak güneydoðu istikametinde ilerleyip Kahta topraklarýna girer. Tarihi Cendere Köprüsünden geçtikten hemen sonra Eski Kâhta (Kocahisar) Köyü istikametinden gelen çay ile birleþerek güneye doðru ilerler. Zilan Çayýný da alarak baraj gölüne dökülür. Geniþ yataklý bir su olup, çevresinde fasulye, tütün, susam, çeltik ve pamuk ziraati yapýlýr.
Kalburcu Çay:Fýrat Nehrini destekleyen kollardan biridir.Kakurtlu Çayý civarýnda Ziyaret ve Çakal Çayýný alarak Ayaz Köyü doðusundanFýrat Nehrine karýþýr.Çevresi ziraate elveriþlidir.
Göller:Kahta’da tabi göl yoktur. Ancak Topraksu teþkilatinca Mülk Köyünde “100. Yýl Göleti” adý verilen bir “Sulama Göleti”, Dut Köyünde de ayný þekilde“Dut Göleti” adýnda bir sulama göleti yapýlmýþtýr.
Ýklim ve Bitki Örtüsü
Ýlçemizin doðal bitki örtüsü step görünümündedir. Engebeli bir arazi yapýsýna sahip olup, daðlýk kesimde fazla sýk olmayan meþe aðaçlarý, akarsu boylarýnda ise söðüt ve kavak aðaçlarý mevcuttur.
Ýlçemiz sýnýrlarý içerisinde bulunan Atatürk Baraj Gölü nedeniyle, iklim yapýsý önemli ölçüde deðiþikliðe uðrayarak, karasal olan iklim, Akdeniz Ýklimi ile benzerlik göstermeye baþlamýþtýr.
Ýlçemizde son 10 yýlýn meteorolojik verilerine göre en düþük sýcaklýk – 9.4 0C (1997 yýlý Þubat ay’ý) en yüksek sýcaklýk 44.4 0C (2000 yýlý Temmuz ay’ý) dir.
Ýlçemize son 10 yýlda yýllýk olarak en yüksek yaðýþ miktarý m2’ye toplam 1038.5 kg. ile 1996 yýlýnda, aylýk en yüksek yaðýþ miktarý 297.6 kg olarak 1996 yýlý Mart ayýnda kaydedilmiþtir.
Son on yýllýk sýcaklýk ortalamasý 17.2’ dir.
ULAÞIMÝlçemiz Adýyaman Ýl merkezine 33 Km. uzaklýktadýr. Çevre illerden; Kahramanmaraþ’a 197 Km, Malatya’ya 218 Km, Gaziantep’e 182 Km, Þanlýurfa’ya 142 Km. ve Diyarbakýr’a Adýyaman üzeri 360 Km, feribot ile 175 Km. mesafededir.Ýlçe ile Ýl merkezi arasý ulaþým otogardan yarým saatte bir hareket eden 5. Nolu Adýyaman Kahta Minibüsçüler Kooperatifi tarafýndan saðlanmakta olup, sabahleyin 06:00’dan akþam 19:00’a kadar devam etmektedir. Ayrýca dolmuþ taksiler tarafýndan da Ýl merkezine yolcu taþýmacýlýðý yapýlmaktadýr.
Diðer komþu il ve ilçelerle ulaþým; Otogardan ve otogar civarýndan hareket eden aþaðýda belirtilen minibüsçüler tarafýndan saðlanmaktadýr.
ÝL VE ÝLÇELER ARASINDA TAÞIMACILIK YAPAN MÝNÝBÜS KOOPARATÝFLERÝ
KOOPARATÝFÝN ADI GÝTTÝÐÝ GÜZERGAH KAHTA’DAN HAREKET SAATLERÝ KARÞI TARAFTAN HAREKET SAATLERÝ ÝRTÝBAT NUMARALARI
S.S. 5 NOLU KAHTA-ADIYAMAN MÝNÝBÜSÇÜLER KOOPARATÝFÝ KAHTA-ADIYAMAN Saat 06.00’da Baþlayýp Her Yarým Saatte Bir. Saat 06.00’da Baþlayýp Her Yarým Saatte Bir. (0416) 725 99 30
S.S. 49 NOLU KAHTA-SÝVEREK MÝNÝUBÜSÇÜLER KOOPARATÝFÝ KAHTA-SÝVEREK 07:30
09:30
11:30
13:30
15:30
17:30 07:30
09:00
11:00
13:00
15:00
17:00 Kahta : (0416) 725 80 23
Siverek (0414) 552 87 01
S.S. 14 NOLU MÝNÝBÜSÇÜLER KOOPARATÝFÝ KAHTA- ÞANLIURFA Saat 06.00’da Baþlayýp Her Saat Baþýnda Bir. Saat 06.00’da Baþlayýp Her Saat Baþýnda Bir. Kahta : (0416) 725 53 82
S.S. 23 NOLU MÝNÝBÜSÇÜLER KOOPARATÝFÝ KAHTA-GERGER 08:00
10.00
12:00
14:00
16:00
18:00 08:00
10.00
12:00
14:00
16:00
18:00 Kahta : (0416) 725 31 31
Þehirlerarasý ulaþým otogarda faaliyet gösteren; Kahta Petrol, Adýyaman Ünal ve Gülaras Otobüs Ýþletmeleri tarafýndan tarifeli seferlerle saðlanmaktadýr.
OTOBÜS ÝÞLETMELERÝ
OTOBÜS ÝÞLETMESÝNÝN ADI GÝTTÝÐÝ GÜZERGAH KAHTA’DAN HAREKET SAATLERÝ KARÞI TARAFTAN HAREKET SAATLERÝ
ÝRTÝBAT NUMARALARI
KAHTA PETROL TURÝZM ÝSTANBUL 12:00
16:00 12:00
16:30 Kahta Merkez: (0416) 725 72 39 725 51 09
Adýyaman : (0416) 213 84 00- 21355 44
Ýstanbul Otogar : (0212) 658 34 02- 658 27 64
www.kahtapetrol.com- kahtapetrol@superonline.com
MERSÝN 22:30 22:30
ADIYAMAN ÜNAL TURÝZM ÝSTANBUL 11:00
16:00 11:30
17:00 Kahta : (0 416) 725 62 24
Adýyaman Merkez: (0416) 216 11 12-216 56 85 – 216 35 35 -214 35 35
Ýstanbul : (0212) 6580171-658 01 72-73
Ankara : (0312) 224 02 02-224 02 03
Ýzmir : (0232) 472 03 73- 472 10 92
Konya : (0 322) 265 01 30- 265 01 31-32
Antalya : ( 0 242) 331 10 07-08
Mersin : (0 324) 231 49 20-233 58 59
Adana : (0 322) 428 85 15-428 86 45
Trabzon : (0 462) 325 20 95
Samsun : (0 362) 238 17 88
ANKARA 11:00
16:00
18:00 17:00
18:30
22:00
KAYSERÝ 11:00 24:00
ADANA 08:30
10:30
11:30
13:00
15:00
18:00
22:30 09:00
11:30
14:30
18:00
24:00
MERSÝN 08:30
10:30
11:30
15:00
22:30 07:30
10:00
13:00
16:00
23:00
BURSA 18:00 11:00
ÝZMÝR 13:00 15:30
RÝZE 15:00 12:00
SÖKE 10:30 10:00
ADIYAMAN GÜLARAS TURÝZM MERSÝN 09:30 Kahta : (0416) 725 51 07
Adýyaman : (0416) 213 54 00-01
Ankara : (0312) 224 02 00-06
Ýstanbul : (0212) 658 05 37-38
Adana : (0322) 428 92 37
Mersin : (0324) 233 55 07
ÝSTANBUL 12:00
16:00 11:30
16:30
ANKARA 12:00
16:00
18:00 18.30
23:30
KIRIKKALE 12:00 20:00
KIRÞEHÝR 12:00 21:00
KAYSERÝ 12:00 24:00
ADANA 09:30
12:00
16:00
18:00
22:30 09:00
17:00
24:00
MERSÝN 09:30
12:00
22:30 07:30
15:30
23:00
ANTALYA 12:00 21:30
ALANYA 12:00 23:30
SÝLÝFKE-TAÞUCU 12:00
22:30 06:00
13:30
KAHRAMANMARAÞ 09:30
12:30 11:30
19:30
OSMANÝYE 09:30
12:00
22:30 10:00
18:00
AKSARAY 16:00
18:00 21:30
01:30
BOLU 12:00
16:00 17:00
21:30
ÝZMÝT 12:00
16:00 14:00
19:00
ANTALYA 12:00
ÝSTANBUL 16:00
Nemrut Daðýna ve tarihi ören yerlerine yapýlan taþýmacýlýk, Ýlçedeki Nemrut Tur Turizm ve Seyahat Acentasý ile turistik tesislerin minibüsleri ile saðlanmaktadýr.
Ýlçemiz 1990 yýlý baþlarýna kadar Adýyaman-Diyarbakýr yolu üzerinde bulunmakta idi, Fýrat Köprüsünün baraj göl suyu altýnda kalmasýyla birlikte bu güzergah trafiðe kapanmýþtýr. Bununla beraber Kahta-Siverek arasýnda kalan Atatürk Barajý üzerinden, düzenli olarak çalýþan feribotla ulaþým saðlanmaktadýr.
Feribot Ýlçemiz sýnýrlarý içerisinden Güzelsu Köyü Keferge Mezrasýndan saat 07:00, 08:30, 10:30, 12:30, 14:30, 16:30 ve 18:30 saatlerinde karþý tarafa yani Þanlýurfa ili Siverek Ýlçesine hareket etmekte olup, karþýdan karþýya yaklaþýk olarak 15 dakikada geçmektedir.
SPOR
SPOR
Ýlçemizde sportif faaliyetler, Ýlçe Gençlik ve Spor Müdürlüðünce koordine edilmektedir. Ýlçemizde gençliðe yönelik futbol baþta olmak üzere, voleybol, karate, satranç, basketbol, hentbol, badminton, halkoyunlarý ve atletizm branþlarýna yönelik çalýþmalar mevcuttur. Atatürk Stadýnda; Futbol, Atletizm, Atatürk Spor Salonunda; Voleybol, Basketbol, Hentbol, Badminton, 4 adet özel Halý Saha spor tesislerinde futbol, 1 adet özel spor salonunda ise karate branþýnda sportif faaliyetler yapýlmaktadýr. Ýlçemizde devam eden SPORLA TANIÞ PROJESÝ ve yapýlan sportif faaliyetler sonucu 2004-2005 sezonunda 764 olan lisanslý sporcu sayýsý 2005-2006 sezonunda 1470 lisanslý sporcuya çýkmýþtýr.
TESÝSLERÝMÝZ
Atatürk Stadý
Futbol ve Atletizm çalýþmalarý aðýrlýklý olarak yapýlmaktadýr. Ýki soyunma odasý, 750 kiþilik portatif tribünü olan 110x60 ebadýnda toprak zeminli futbol sahasýdýr. Kahta Belediyespor, Kahta Gençlerbirliði, Kahtaspor takýmlarý, Birinci amatör futbol liginde müsabakalarýný Atatürk Stadýnda yapmaktadýrlar. SPORLA TANIÞ PROJESÝ kapsamýnda Atletizm çalýþmalarýmýz genelde hafta sonu devam etmektedir. Müsabaka zamanlarýnýn dýþýnda amatör, okul futbol takýmlarýmýz antrenmanlarýný Atatürk Stadýnda yapmaktadýrlar
Atatürk Spor Salonu
45x17 ebatlarýnda, 450 kiþilik koltuklu tribünü, dijital skorbordlu, iki soyunma odasý olan parkeli spor salonumuzdur. SPORLA TANIÞ PROJESÝ kapsamýnda, Basketbol, Voleybol, Hentbol, Badminton çalýþmalarýnýn Federasyon Alt Yapý Faaliyetlerinden olan Voleybol, Basketbol, Hentbol Ýl Birincilikleri Kahta Grubu müsabakalarý, Kahta Belediyespor Voleybol takýmýnýn 3.lig müsabakalarýnýn yapýldýðý tesislerimizdir. Ayrýca bayanlara yönelik Step-Aerobik çalýþmalarý da haftanýn üç günü yapýlmaktadýr.
Futbol
2005-2006 sezonunda Adýyaman Birinci Amatör Küme müsabakalarýna Ýlçemizden Kahta Belediyespor, Kahtaspor ve Gençlerbirliði takýmlarýmýz mücadele etti. Müsabakalar sonunda üç takýmýmýzda kendi gruplarýnda ilk beþte kaldýlar.
Voleybol
2005-2006 sezonunda Türkiye Voleybol Alt Yapý Faaliyetlerinden Adýyaman Ýl Birinciliði Kahta Grubu Müsabakalarý þöyle olmuþtur.
- Yaþ Gruplarý Kýzlar; 13.12.2005-03.01.2006 tarihleri arasýnda 10 takým katýlmýþtýr.
- Yaþ Gruplarý Erkekler; 09.12.2005-03.01.2006 tarihleri arasýnda 11 takým katýlmýþtýr.
- Genç Erkekler ; 10-28.Aralýk 2005 tarihleri arasýnda 5 takým katýlmýþtýr.
Ayrýca Kahta Belediyespor Voleybol takýmýmýn Türkiye 3.Ligi F Grubu Karþýlaþmalarý ile Adýyaman Kayalýk Saðýr Spor Voleybol takýmýnýn Birinci Lig 3. grup karþýlaþmalarý da Ýlçemiz Atatürk Spor salonunda oynanmýþtýr.
Basketbol
- Yýldýz Erkekler Basketbol; 27.02.2006-23.03.2006 tarihleri arasýnda 12 takým katýlmýþtýr.
- Yýldýz Kýzlar Basketbol; 11-15 Mart 2006 tarihleri arasýnda 4 takým katýlmýþtýr.
- Adýyaman Kayalýk Saðýr Spor Basketbol takýmýnýn Birinci Lig 3. grup karþýlaþmalarý
Hentbol
- Minik Erkekler Hentbol Adýyaman Ýl Birinciliði; 10.04.2006 -17.05.2006 tarihleri arasýnda 11 takým katýlmýþtýr.
Atletizm
- Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün doðumunun 125. yýlý anýsýna Minikler, Küçükler ve Yýldýzlar kategorisinde yarýþlar 14 Nisan 2006 tarihinde yapýlmýþ olup, 115 sporcu katýlmýþtýr.
- Polis Haftasý Gençlik Koþusu 1990-1995 doðumlular arasýnda 09 Nisan 2006 tarihinde 114 sporcu katýlmýþtýr.
- Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün doðumunun 125. yýlý anýsýna Gençler ve Büyükler kategorisinde 14 Mayýs 2006 tarihinde 38 sporcu katýlmýþtýr.
Satranç
- Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün doðumunun 125. yýlý anýsýna Küçükler ve Yýldýzlar kategorisinde yarýþlar 16 Nisan 2006 tarihinde yapýlmýþ olup, 80 sporcu katýlmýþtýr.
- Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün doðumunun 125. yýlý anýsýna Gençler ve Büyükler kategorisinde yarýþlar 16 Nisan 2006 tarihinde yapýlmýþ olup, 30 sporcu katýlmýþtýr
Halkoyunlarý
Adýyaman’da yapýlan Halkoyunlarý Ýl Birinciliðine Kahta Belediyespor ve Kahta Samyeli GSK katýlmýþ, iki takýmýmýz da derece elde ederek, Elazýð Ýlinde yapýlan Halkoyunlarý Bölge Birinciliðine katýlmýþlardýr.
Yelken
Denizcilik Bayramý ve Denizcilik Haftasý 80. yýl kutlamalarý kapsamýnda Yelken Optimist yarýþlarý, 28 Haziran – 01 Temmuz 2006 tarihleri arasýnda Ýlçemizde Atatürk Barajý Gölünde (Neþetin Yeri) 11 ilden 38 sporcunun katýlýmýyla yapýldý.
EKONOMÝ
E k o n o m i k H a y a t ý n G e l i þ i m i
Ýlçenin, daha önceleri karasal olan ikliminin Atatürk Barajýnýn etkisiyle deðiþerek, Akdeniz iklimine yakýn bir özellik göstermesi, tarým faaliyetlerin çeþitlenmesine imkan saðlamýþ, ilçenin ekonomik yönden kalkýnmasýna vesile olmuþtur. Ancak, 1990 yýlýndan sonra Kâhta – Diyarbakýr arasý ulaþýmý saðlayan köprünün baraj sularý altýnda kalmasý ilçenin stratejik öneminin azalmasýna neden olmuþ ve ilçe ekonomik yönden olumsuz bir þekilde etkilenmiþtir.
T a r ý m
Ýlçemizin genel nüfusunun yaklaþýk % 85’i tarýmla iþtigal etmektedir. Ýlçemiz tarýmsal yönden büyük bir potansiyele sahiptir. Tarýmda kullanýlan araziler çok geniþ bir coðrafyaya yayýldýðýndan, deðiþik ürün desenleri üzerinde tarýmsal faaliyetler yapýlmaktadýr. Düz olan kýsýmlarda hububat tarýmý, sebzecilik, pamuk yetiþtiriciliði, bakliyat yetiþtiriciliði, yem bitkileri yetiþtiriciliði, bahçe bitkileri yetiþtiriciliði ve diðer endüstri bitkileri yetiþtiriciliði yapýlmaktadýr. Atatürk Baraj Gölünün çevresinde bulunan araziler elektropomp tesisleriyle sulanarak pamuk ve diðer sulu þartlarda yetiþtirilebilen ürünler yetiþtirilmektedir.
Ýlçemizdeki Ekilebilir Arazi Durumu
Toplam Tarým Alaný 775.237 Dekar
Orman Alaný 205.696 Dekar
Çayýr Mera Alaný 69.080 Dekar
Tarým Dýþý Arazý (Taþlýk, Göl) 421.753 Dekar
Diðer 18.234 Dekar
Ýlçemizdeki Toplan Tarým Alanlarýnýn Yetiþtiricilik yapýlan ürünlere göre daðýlýmý
Toplam Tarla Alaný (Sebze,Hububat vs.) 762.844 Dekar Tarla Alaný (Buðday, Arpa, Mercimek, Nohut vs.) 753.416 Dekar
Toplam Meyve alaný 12.375 Dekar Sebze Alaný 9.428 Dekar
Toplam Sera Alaný 15 Dekar Antep Fýstýðý (88.800 Ad) 1.491 Dekar
Zeytin (55.000 Adet) 2.000 Dekar Bað 8.500 Dekar
Diðer Meyvelikler 387 Dekar Toplam Sulanan Alan 84.100 Dekar
Ýlçe Bazýnda Tarla Arazisi Kullanýmý
HUBUBAT END.BÝTKÝLERÝ BAKLAGÝLLER YEM BÝTKÝLERÝ
Buðday: 380.000 da Pamuk: 43.000.da Nohut :60.000da. Yonca : 1.400 da.
Arpa : 168.000 da Tütün : 12.000.da K.Merc :90.000da. Fið : --
Mýsýr : 2.500 da Susam: 500.da
Çeltik : 20 da
Ayrýca Ýlçemiz genelinde 2001 yýlýndan bu yana Doðrudan Gelir Desteði Projesi uygulanmaktadýr. Yürütülmekte olan bu proje kapsamýnda tütün kotasýna sahip olan üreticiler, tütün ekiminden vazgeçip, yerine yöremizde yetiþen alternatif ürünlerden birini yetiþtirdiði taktirde Hazinece desteklenmektedir. Bu nedenle tütün ekim alanlarý daralýp, hububat ekim alanlarý artmaktadýr.
2005 yýlýnda alternatif ürün desteklemesi kapsamýnda 537 çiftçiye 145.805 ABD Dolarý ödeme yapýlmýþtýr.
Atatürk Baraj Gölü’nün oluþmasýyla birlikte; Ýlçemizde, Göle yakýn araziler, kurulan elektropomp sistemleri ile sulanarak, pamuk yetiþtiriciliði -artarak- yapýlmaya baþlanmýþtýr. Ayrýca üretilen kütlü Pamuk için çiftçilerimize pamuk primi ödemesi yapýlmaktadýr. Ýlçemiz genelinde üretilen pamuklar, Ýlçemizde mevcut 5 çýrçýr fabrikasýna ve ilçe dýþýna satýlmaktadýr.
Ýlçemizde meyvecilik genellikle sýnýr bitkisi þeklinde olup, daðýnýk bir durum sergilemektedir. Ancak son zamanlarda yapýlan çalýþmalar neticesinde kapama bahçe 570 dekara ulaþmýþtýr. Ýlçemiz baðcýlýk açýsýndan geniþ bir potansiyele sahip olmakla birlikte, gerileyen baðcýlýk, tütün alanlarýnýn daraltýlmasý ve flok seraya dayanýklý A.Asma anaçlarýnýn kullanýlmasý sonucu son yýllarda yeniden canlanmaya baþlamýþtýr.
Ýlçemiz genelinde yapýlan sebzecilik ekonomik amaçlý olmayýp, aile ihtiyacýný karþýlamaya yöneliktir. Ancak son yýllarda sulama imkanýnýn artmasýyla ve sera alanlarýnýn çoðalmasýyla ekonomik anlamda sebze yetiþtiriciliði yapýlmaya baþlanmýþtýr. Ýlçemiz genelinde toplam faaliyette olan 24 adet plastik sera ile 6,480 dekar alanda örtü altý sebze yetiþtiriciliði yapýlmaktadýr.
Ýlçemiz genelinde kýraç alanlarda yaðlýk ve sofralýk zeytin bahçesi tesisinin tütüne alternatif kârlý bir tarýmsal faaliyet olacaðý ve bununla ilgili çalýþmalar yapýlmasýna devam edilmesi gerekmektedir.
H a y v a n c ý l ý k
Ýlçemizde genelde ev tipi hayvancýlýk yapýlmaktadýr. Ýlçe merkezinde 3 adet çiftlik þeklinde besi sýðýrcýlýðý, Ortanca ve Tütenocak köylerinde birer modern çiftlik, Durak Köyünde ise 1 adet süt sýðýrcýlýðý iþletmesi bulunmaktadýr. Bu çiftliðin kapasitesi 100 adet büyükbaþ olup, elde edilen süt ayný köyde bulunan ÝSO 9001 belgeli mandýrada deðerlendirilmektedir. (Ayrýca, hayvancýlýðýn geliþtirilmesi amacýyla yem bitkileri ekimini yaygýnlaþtýrýcý çalýþmalar yapýlmaktadýr.)
Hayvan varlýðý; 2005 yýlý sonu itibariyle ilçemizde 5.915 Adet Arý Kovaný, 20.570 Adet Sýðýr, 49.850 Adet Koyun, 19.800 Adet Keçi, 420 Adet At, 380 Katýr,1.830 Adet Eþek ve 75.010 Adet Tavuk, Hindi v.s kümes hayvaný bulunmaktadýr.
Köylerde olsun, ilçe merkezinde olsun yeterli kapasitede mandýra veya herhangi bir süt toplama merkezi olmadýðý için arta kalan süt deðerlendirilemediðinden süt sýðýrcýlýðý pek geliþememektedir.
Ýlçemizde çayýr ve mera ýslahý yetersiz olduðundan hayvancýlýðýn geliþmesinde olumsuz bir etki yapmaktadýr. Ayrýca ilçemizde silaj, küspe üretilmediði için dane yemlerle yapýlan besilerde yem fiyatlarý çok yüksek olmaktadýr.
Hayvancýlýðýn geliþmesine katkýda bulunmak için; çayýr ve meralarýn ýslahýný gerçekleþtirmek, kesif yemlerde sübvanse uygulamak girdi fiyatlarýný düþüreceðinden olumlu bir etki yapacaktýr.
Ýlçemizde 2003 yýlýnda 649 , 2004 yýlýnda 1094 ve 2005 yýlýnda 1.94 adet suni tohumlama yapýlmýþtýr.
Ti c a r e t
Ýlçemizdeki Kurumlar Vergisi Mükellef Sayýsý 143, Sermaye Þirketleri 125,
Diðerleri 18, Gerçek Usul Gelir Vergisi Mükellef Sayýsý 1179, Basit Usul Gelir Vergisi Mükellef Sayýsý 1524 ve Motorlu Taþýtlar Vergisi Mükellef Sayýsý 6395 olup, 2003 yýlýlndan 2005 yýlýna kadarki tahakkuk ve tahsilat tutarlarý ile tahsilat oranlarý aþaðýya çýkarýlmýþtýr.
YILLAR TAHAKKUK TOP. TAHSÝLAT TOP. TAH.ARTIÞI TAHS.ARTIÞI TAHS.ORA
2003 4.887.005,30YTL 3.845.164,65YTL %78
2004 5.779.805,60YTL 4.328.136,75YTL %18 %12 %74
2005 7.980.603,59YTL 5.511.631,28YTL %38 %27 %69
P e t r o l
Ýlçemiz sýnýrlarý içersinde bulunan T.P.A.O.’ya ait toplam 11 üretim sahasýnda 115 kuyudan 2005 yýlý içerisinde 3.085.827 varil ham petrol üretilmiþtir. Kahta Ýlçe sýnýrlarý içerisinde çýkarýlan petrolün Türkiye ham petrol üretimine oraný % 19,45’dir. Üretilen petrol, boru hatlarý ile taþýnmakta olup, BOTAÞ kanalýyla TÜPRAÞ’a satýlarak deðerlendirilmektedir.
K o o p e r a t i f l e r – B a n k a l a r- M e s l e k K u r u l u þ l a r ý
Ýlçemizde, Ziraat Odasý, Esnaf ve Sanatkarlar Odasý, Þoförler Odasý, Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi, Motorlu Taþýyýcýlar Kooperatifi (11.Adet), Küçük Sanayi Sitesi Kooperatifi ve Tarým Kredi Kooperatifi mevcuttur.
Ýlçede Ziraat Bankasý ve Ýþ Bankasý olmak üzere 2 adet banka faaliyet göstermektedir. Ziraat Bankasý ile Tarým Kredi Kooperatifinin saðlamýþ olduðu krediler üretime katký saðlamaktadýr.
O r m a n
Ýlçemiz sýnýrlarý içerisinde bulunan ormanlýk sahalar ile Gerger, Sincik ve Samsat ilçelerinde bulunan ormanlýk sahalar Kahta Orman Ýþletme Þefliðinin sorumluluk alanýndadýr. Orman Ýþletme Þefliðinin toplam ormanlýk sahasý 48.202 hektardýr. Bu ormanlýk sahanýn 10.700 hektarlýk bölümü Kahta ilçe sýnýrlarý içerisindedir.
Baltalýk Saha : Orman Ýþletme Þefliðince sadece meþe türlerinde baltalýk iþletmesi yapýlmakta ve baltalýk saha miktarý 6.634 hektardýr. Meþe baltalýklarýnda yapýlan üretim faaliyetleri yapýlmakta olup yýllýk üretim miktarý ortalama 1000 sterdir.
Bozuk Orman : Ýlçemizdeki ormanlarýn büyük bir kýsmý bozuk orman niteliðinde olup toplam bozuk orman alaný 10133 hektardýr.
Koru Orman Sahasý : Ýlçemizdeki ormanlarýn asli aðaç türü meþe olup bu aðaç türlerinden oluþan koru ormaný alaný 567 hektardýr.
Ormansýz Açýk Saha : Ormansýz açýk saha alaný 6040 hektar olup, bu alanlarda teknik açýdan aðaçlandýrmaya elveriþli olanlar hýzla aðaçlandýrma kapsamýna alýnmaktadýr.
Aðaçlandýrma çalýþmalarý : Çevre ve Orman Ýl Müdürlüðü bünyesinde bulunan Aðaçlandýrma Baþ Mühendisliði tarafýndan yürütülmekte olan çalýþmalarda, 2004 yýlý içerisinde Kahta Ýlçesi Damlacýk köyünde daha önceden aðaçlandýrýlmýþ sahalarda tamamlama dikimi yapýlmýþtýr. Ayrýca Kahta Ýlçesi Çobanlý Mahallesi sýnýrlarý dahilindeki mülkiyeti hazineye ait 68 hektarlýk boþ orman topraðýnýn aðaçlandýrýlmasý için tahsis talebinde bulunulmuþ ve bu tahsis gerçekleþmiþtir. 2005 yýlý içerisinde bu alanda erozyonla mücadele amaçlý aðaçlandýrma faaliyetleri yapýlacaktýr.
T u r i z m
Ýlçemiz sahip olduðu tarihi, kültürel ve doðal zenginlikler nedeniyle önemli bir turizm merkezi konumundadýr. Özellikle Kommagene Medeniyetinden kalan tarihi miras, kültür turizmi için dünyanýn en önemli kaynaklarýndan birini teþkil etmektedir. Ýlçemizin önemli tarihi kültürel ve doðal zenginliklerini arkeolojik kültür varlýklarý ve ören yerleri oluþturmaktadýr. Bunlar ulusal ve uluslar arasý öneme sahip Nemrut Daðý (Antiochos’un Anýt Mezarý – Dev Heykeller), Arsemia (Eski Kale), Eski Kâhta Kalesi (Yeni Kale), Cendere Köprüsü (Roma Köprüsü), Karakuþ Tümülüsü (Kadýnlar Anýt Mezarý) ile Þeytan Köprüsü, Kýran Köprüsü (Deðirmenbaþý Köprüsü), Han Yeri (Burmapýnar), Yassýkaya ören yerleridir. 2150 metre yükseklikteki Nemrut Daðýnýn zirvesinde bulunan,
Kral Antiochos’un Anýt Mezarýný ziyarete gelenler, güneþin gizemli doðuþunu ve batýþýný izlemektedirler.
Kommagene Medeniyetinin adýyla tertiplenen ve geleneksel hale getirilen festival kapsamýnda ulusal ve uluslararasý kültürel, sportif, akademik etkinliklerin sergilenmektedir. Festivalde yerel, ulusal ve uluslararasý düzeyde sergilenen etkinlikler ilçe, bölge ve ülke tanýtýmýna önemli katký saðlamakta, iç turizmin yaný sýra dýþ turizmin de geliþmesine katký saðlamaktadýr.
Ýlçemizin yýllýk turizm potansiyelinin sonucu olarak turizmden elde edilen gelir, ilçe ekonomisine yansýmakta ve deðiþik hizmet alanlarýna katkýlar saðlamasý, ilçemizdeki ekonomik hareketi canlandýrmaktadýr. 2005 yýlý sonu itibariyle ilçemizi toplam 22.970 yerli ve 15.948 yabancý olmak üzere 38.918 turist ziyaret etmiþtir.
YILLAR ÝTÝBARÝYLE NEMRUT DAÐI MÝLLÝ PARKINI ZÝYARET EDEN
TURÝST SAYILARINA ÝLÝÞKÝN TABLO
YIL YERLÝ TURÝST SAYISI YABANCI TURÝST SAYISI TOPLAM
1991 2.497 12.746 15,224
1992 1.322 19.007 20,329
1993 558 10.465 11,023
1994 245 1.989 2,234
1995 3.391 6.150 9,541
1996 7.218 9.644 16,862
1997 9,275 12.345 21,62
1998 11.459 14.692 26.151
1999 19.575 8.412 27.987
2000 25.262 12.783 38.045
2001 26.562 25.461 52.023
2002 22.003 27.351 49.354
2003 18.117 13.583 31.700
2004 36.690 17.475 54.165
2005 22.970 15.948 38.918
ALTIN ELMA ÖDÜLÜ : 3. Uluslar arasý Kahta Kommagene Festivaline katýlan (1995) ATURJET (Türkiye Turizm Yazarlarý ve Gazeteciler Derneði) ile FÝJET (Uluslar arasý Turizm Yazarlarý ve Gazetecileri Federasyonu) Yetkililerinden Turizmin Oskarý sayýlan ALTIN ELMA ödülü (Golden Apple Awards) teklifi yapýlýþ, Uluslar arasý Turizm Arenasýnda gösterilen çabalar sonucu 2004 yýlýnda ALTIN ELMA ÖDÜNÜ NEMRUT’A verilmiþtir. Bu ödül Adýyaman Müzesinde sergilenmektedir.
ARKEOLOJÝK ARAÞTIRMALAR :1881 yýlýnda Nemrut Daðýndaki eserlerin keþfiyle baþlayan bilimsel araþtýrmalar, belli aralýklarla 1985 yýlýna kadar devam etmiþ, çalýþmalarda müzelerin babasý Osman Hamdi Bey, Alman, ABD ve Türk Bilim Adamlarý yer almýþlardýr.
2001 – 2003 yýllarý arasýnda Hollanda da kurulu Uluslararasý Nemrut Vakfý tarafýndan yürütülen çalýþmalar Kültür ve Turizm Bakanlýðý tarafýndan iptal edilmiþtir.
O t e l ve T e s i s l e r
Kültür turizmi merkezi konumundaki ilçemizde deðiþik kategorilerde turizme hizmet veren konaklama tesisleri bulunmaktadýr. Ýlçemizdeki konaklama tesislerinden büyük çoðunluðu Belediye Belgeli konaklama tesisleridir . Bunlarýn yaný sýra Turizm Ýþletme Belgeli Konaklama Tesisleri ile Turizm Yatýrým Belgeli Konaklama Tesisleri de bulunmaktadýr. Bunlar;
Turizm Bakanlýðý Ýþletme Belgesi bulunan Konaklama Tesisleri
S.N. Tesisin Adý Adresi Tür Adý Sýnýf Adý Oda Sayýsý Yatak Sayýsý
1 ZEUS OTEL Mustafa Kemal Cad. OTEL 3 YILDIZ 70 150
2 HANS BARDAKÇI Mustafa Kemal Cad. OTEL 2 YILDIZ 60 140
TOPLAM ODA VE YATAK SAYILARI 130 290
Turizm Yatýrým Belgesi bulunan Konaklama Tesisleri
S.N. Tesisin Adý Adresi Tür Adý Sýnýf Adý Oda Sayýsý Yatak Sayýsý
1 NEMRUT 2000 Girne Mah. OTEL 3 YILDIZ 56 112
2 NEMRUT TUR Yavuz Selim Mah. OTEL 1 YILDIZ 56 120
TOPLAM ODA VE YATAK SAYILARI 112 232
Belediye Belgesi bulunan Konaklama Tesisleri
S.N. Tesisin Adý Adresi Tür Adý Sýnýf Adý Oda Sayýsý Yatak Sayýsý
1 KOMMAGENE Mustafa KemalCad. PANSÝYON 1.SINIF 24 55
2 ANATOLÝA Turgut Özal Cad. PANSÝYON 2.SINIF 15 30
3 KARADUT KERVANSARAY Karadut Köyü OTEL 1.SINIF 15 50
4 OY FIRAT Karadut Köyü OTEL 1.SINIF 25 150
5 KARADUT PANSÝYON Karadut Köyü PANSÝYON 2.SINIF 6 30
6 ÇEÞME PANSÝYON Karadut Köyü PANSÝYON 2.SINIF 7 30
7 APOLLO PANSÝYON Karadut Köyü PANSÝYON 2.SINIF 5 30
TOPLAM ODA VE YATAK SAYILARI 112 232
GENEL TOPLAM 354 754
ilçemizdeki konaklama tesisleri toplam 354 oda bünyesinde 754 yatak kapasitesi ile hizmet vermektedirler.
Bunlarýn yaný sýra ilçe merkezinde, baraj kenarýnda özellikle turizme hizmet eden 5 adet lokanta ve münferit turiste hizmet sunabilen çeþitli büyüklüklerde lokantalar da bulunmaktadýr. Bunlardan Nemrut yolu güzergahý üzerinde Cendere Köprüsü, Arsemeia, Damlacýk, Diyaran Çeþmesi ve Nemrut Kafeteryasý günü birlik hizmet veren ünitelerden birkaçýdýr.
S a n a y i
Ýlçemizde 1 Seramik, 1 Ýplik, 1 Yem ve 2 Çýrçýr Fabrikasý ile 2 Karo Mermer ve 8 Tekstil Atölyesi mevcuttur.
Ýlçe merkezinde daðýnýk çeþitli iþyerlerinin belli bir merkezde toplanmasý amacýyla Gerger yolu üzerinde yapýmýna baþlanan Küçük Sanayi Sitesinin kýsa zamanda hizmete girmesi önem arz etmektedir. Ayrýca Organize Sanayi Sitesine ihtiyaç duyulmaktadýr.
H a l ý c ý l ý k
Ýlçemizde halýcýlýk faaliyetleri Sosyal Yardýmlaþma ve Dayanýþma Vakfýnca 1987 yýlýnda ilk halý atölyesinin açýlmasýndan sonra yaygýnlaþmaya baþlamýþtýr. Bugün, Kahta’da Halýcýlýk, ekonomik açýdan önemli bir yer tutmaktadýr.
Ýlçe merkezinde 28 ve köylerde 13 olmak üzere toplam 41 halý atölyesi bulunmaktadýr. Bu atölyelerde 64 usta öðretici görev yapmakta, 1341 kursiyer kurs görüp halý dokumaktadýr.
YILI ÜRETÝLEN HALI (M2) ELDE EDÝLEN GELÝR
2002 4150 284.780.000.000.TL
2003 3697 253.614.200.000.TL
2004 5808 398.100.000.000.TL
2005 5725 486.500,00YTL
Ýlçemiz Halk Eðitim Merkezi Müdürlüðü ve Sosyal Yardýmlaþma ve Dayanýþma Vakfý iþbirliði ile halý atölyelerinde dokunan halýlar Öz-Kent Halýcýlýk, Karakayalý, Altýnboynuz ve Çiçek Halýcýlýk Þirketleri aracýlýðýyla, baþta Amerika Birleþik Devletleri olmak üzere Avrupa ülkelerine ihraç edilmekte ve bir kýsmý da ulusal pazarda satýlmaktadýr.
KONAKLAMA
Ýlçe merkezinde Turizm Bakanlýðý Belgeli Otellerin yaný sýra Nemrut Daðý yolu üzerinde de birçok otel ve pansiyon bulunmaktadýr.
ÝLÇEMÝZDE BULUNAN KONAKLAMA TESÝSLERÝ
TESÝS ADI ADRESÝ TEL NO FAKS NO
Zeus Otel
Karþýyaka Mah. M. Kemal Cad. No:20 725 56 94-95 725 56 96
Nemrut Tur 2000 Otel Yavuz Selim Mah. M.Kemal Cd.
Mail:info@hotelnemrut.com 7256881-82 7255385
Hans Bardakçý Otel Karþýyaka Mah. M. Kemal Cad. No:24 725 80 60-61 725 53 85
North West Mezopotamya Karþýyaka Mah. M. Kemal Cad. 7262958 7262957
Nemrut Tur M. Kemal Cad. 725 68 81 725 68 80
Kommagene Pansiyon Yavuz Selim Mh. M. Kemal Cad. 725 97 26 725 55 48
Kervansaray Otel Nemrut Yolu Karadut Köyü Boðaz Mevki 737 21 90-91 737 20 85
Oy Fýrat Otel Nemrut Yolu Karadut Köyü 737 21 75-78 7372190
Anatolýa Pansiyon Turgut Özal Mah. Baðdat Cad. Adliye Yaný 7256483
Karadut Pansiyon
Nemrut Yolu Karadut Köyü 737 21 69
Çeþme Pansiyon Nemrut Yolu Karadut Köyü 7372032
Apollo Pansiyon Nemrut Yolu Karadut Köyü 7372041
KÜLTÜR
Ý l ç e H a l k K ü t ü p h a n e s i
Halen, Ýlçemiz Milli Eðitim Müdürlüðünün eski binasýnda hizmet vermekte olan Ýlçe Halk Kütüphanesi mevcuttur. Kütüphanemizde 8.926 adet kitap bulunmaktadýr. Kayýtlý okuyucu sayýsý 350’dir.
Ýlçe Halk Kütüphanesi 2006 yýlýnda hizmete girmesi planlanan Kültür Merkezine taþýnacak olup, Kültür Merkezi ilçede önemli bir ihtiyaca cevap verecektir.
K i t a p e v l e r i – Ý n t e r n e t K a f e l e r
Ýlçede kitap ve kýrtasiye satýþý yapýlan toplam 7 kitapevi ile 10 internet kafe mevcuttur.
B a s ý m e v l e r i - M a h a l l i G a z e t e l e r
Ýlçemizde Gerçek ve Haberdar isimli 2 adet matbaa bulunmaktadýr. Ýlçemizde haftalýk olarak yayýnlanmakta olan Olay ve Gerçek isimli iki adet mahalli gazete bulunmaktadýr.
S i n e m a - T i y a t r o
Ýlçede yerleþik sinema ve tiyatro bulunmamaktadýr. Ancak deðiþik zamanlarda okullarýn kendi çabalarýyla hazýrlamýþ olduklarý tiyatro gösterileri ve ilçeye davet edilen gezici tiyatrolar, ilçe halký tarafýndan ilgiyle izlenmektedir.
F o l k l o r (H a l k B i l i m i)
Misafirperverlik, sosyal dayanýþma ve ananelerine baðlýlýk ilçe kültürünün en önemli baþlýklarýdýr. Ýmece, asker uðurlama, dini ve resmi bayramlardaki kaynaþma, düðün alaylarý ve taziyeler ilçe halkýnýn en belirgin folklorik özellikleridir.
KIZ SEÇÝMÝ :
Oðlan anasýnýn çevrede yaptýðý araþtýrmalarý, akraba ve tanýdýklarýn tavsiyeleri, evlenme çaðýna gelmiþ oðlanýn aðzýnýn yoklanmasý sonucu yapýlan araþtýrmalarla tespit edilen kýzlarýn evine görücüler, kendi aralarýnda kararlaþtýrýlan bir günde, haber vermeden giderler. Hiç beklemedikleri bu konuklarýn ziyaret sebeplerini anlayan ev sahibi, konuklarýna gereken saygýyý gösterirse de, kýzlarýný birden bire verecek izlenimi yaratacak davranýþlardan kaçýnýrlar. Bu nedenle konuklarýn baþörtüleri alýnmaz, onlara kahve ikram edilmez.
Görücülerin her biri kýzýn özelliklerini anlamak için evin düzenini, temizliðini, el becerilerini gözden geçirirler ve kýzý yakýndan görebilmek için su vb. ihtiyaçlarýný isterler.
Eve dönen görücüler, gördüklerini ortaya atar ve kýzý ile ailesi hakkýnda olumlu ya da olumsuz bir karara varýrlar. Sonuç, baba ve en yakýn aile büyükleri ile görüþüldükten sonra bir aracý ile oðlana söylenirdi. Kýz, oðlana gösterildikten sonra kesin sonuca varýlýr. Bu süre zarfýnda kýz evi de oðlan hakkýnda gizli araþtýrmalarýný yapar.
KIZ ÝSTEME :
Kýzýn seçiminden sonra, sýra kýz isteme iþine gelirdi. Kýz isteme iþine kadýnlar, erkekler tarafýndan yapýlýr. Önce oðlan tarafýnýn yakýn akrabalarýndan bir grup, istemek için tekrar kýz evine giderlerdi. Kýsa bir sohbetten sonra, "Allah'ýn emri, Peygamberin kavliyle kýzýnýzý, oðlumuza münasip bulduk. Siz ne dersiniz?..." denilerek kýz istenir ve oðlanýn hüner ve meziyetleri sýralanýr. Kýz evi ise "Ýyi geldiniz, hoþ geldiniz ama kýzýmýz küçük, borçluyuz, evimiz pek yalnýz. Çocuk da giderse elimiz, ayaðýmýz kuruyup kalacak," cevabýný verirler. Kýzý isteyen taraf da "Biz sizi sýkmayýz. Hepsinin kolayý bulunur. Kýzýn yeri iyidir. Kaçýrmayýnýz," gibi gönül alýcý sözler sarf edeler. Eðer kýz tarafý verimkar ise "Allah nasip etmiþ ise ne diyelim!" ya da "Bir kaç gün sonra cevap verelim," derlerdi. Oðlan evi, kýzýn verilip verilmeyeceðini, kendilerine yapýlan ikramdan, ayakkabýlarýnýn çevrilmesinden, uðurlanmalarýndan anlamaya çalýþýrlar. Kýz evi olumsuz cevap vermek istiyorsa, kýzlarýnýn henüz gelinlik çaðýna gelmediðini, baþka bir tarafa sözleri olduðunu, henüz düðün edemeyeceklerini ileri sürerek hatýr kýrmamaya çalýþýrlar. Oðlan evinin, kýz evine ikinci ve üçüncü gidiþlerinden sonra "Birliðimiz tamamdýr. Bir kere de babasýndan istenilmesi muvafýk olur," denilerek kesin cevap erkeklere býrakýlýr. Daha sonra erkekler bir yerde toplanarak isteme iþi tamamlarlar. Söz kesimini niþan izler. Söz kesilmede, bunun belirtisi olan küçük hediyeler verilir.
Ýlçemizdeki folklorik deðerler, kaynaðýný yöre halkýnýn gelenek görenek ve yaþam tarzýndan almaktadýr. Misafirperverlik, sosyal dayanýþma ve ananelerine baðlýlýk ilçe kültürünün en önemli baþlýklarýdýr. Ýmece, asker uðurlama, dini ve resmi bayramlardaki kaynaþma, düðün alaylarý ve taziyeler ilçe halkýnýn en belirgin folklorik özellikleridir.
FOLKLORÝK DEÐERLER
Folklorik deðerlere iliþkin ayrýntýlý bilgiler aþaðýya çýkarýlmýþtýr.
Yaþama Biçimi : Yöre insanýnýn yaþama biçimi kýrsal kesimde ve ilçe merkesinin önemli kýsmýnda yörenin ekonomik yapýsýna paralel olarak tarýma endekslidir. Tarým ve hayvancýlýða baðlý olarak yaþamýný sürdüren halk, tarýmýn makineleþmesiyle sosyal yaþantýsýný kýsmen de olsa revize etmiþtir. Tarýmdan geçimini saðlayan kesimlerin sosyal yaþamlarý Anadolu’daki köylülerden farklý deðildir.
Atatürk Barajý göl sahasý oluþmasý nedeniyle topraklarýný kaybederek ilçe merkezine yerleþen vatandaþlar, deðiþik dallarda ticaret yapmak suretiyle geleneklerini koruyarak yaþamlarýný sürdürmektedirler. Sosyal yaþantý turizmle ve okullarýn çoðalmasýyla hýzla geliþim göstermektedir.
Ýlçemizde Turanlý sülalesinin liderliðini yaptýðý RÝÞVAN aþireti Çetinkaya sülalesinin liderliðini yaptýðý ÝZOL aþireti ve Erdem sülalesinin liderliðini yaptýðý MÝRDES aþireti mevcut olup, bunun yanýnda çevre illerde bulunan bazý aþiret mensuplarýnýn da ilçemizde çok az sayýda ikamet ettikleri, bütün aþiretlerin devlet yanlýsý olduklarý gözlenmektedir.
Halk Oyunlarý : Türkiye, Avrupa ve Dünya birincilikleri almýþ olan halk oyunlarý, kaynaðýný Fýrat Efsanei, Hasat ve yörenin törelerinden almýþtýr. Son yýllarda oynanan Simsimi, Düz, Türkü, Kýmýl yörenin oyunlarýndan bazýlarýdýr.
Türkü : Ýlçenin yetiþtirdiði sanatçýlar, yöre insanýnýn dramýný, ezgilerini, güzelliklerini, Fýrat ve tarihi zenginliklerini konu alan türküler besteleyerek halka sunmuþlardýr. Ýlçede yetiþen ve ülkemiz çapýnda tanýnan ses sanatçýlarý; Kahtalý Mýçý (Mustafa ARSLAN), Zara, Ramazan GARÝPSES, Kahtalý Hamido ve Kahtalý Ýbo’dur.
Giysi : Mahalli giysiler halen erkek ve bayanlarda güncelliðini korumakta olup, erkeklerde; baþta þapka, yelek ve þalvar, Bayanlarda ise ; baþta tülbent, fistan ve belde kemer ile takýlar giysiyi tamamlamaktadýr. Ýlçe merkezi ve genç kesim modern giyimi benimsemiþ durumdadýr.
ASKER UÐURLAMA;
Askerlik insan hayatýnda bir dönüm noktasý ve olgunlaþma dönemi olarak kabul edilir. Askere gidecek gençler akraba, eþ, dost, ve komþularýný ziyaret ederler. Ellerini öptükleri büyüklerinden el öpme parasý alýrlar. Askere gidecek olan gencin evi akraba, eþ, dost, ve komþularý tarafýndan ziyaret edilerek çeþitli hediye ve armaðanlar verilir. Askere gitmeden önce asker aileleri diðer
