TÜRKÜ VE MANİLER
Tüm Anadolu insanı gibi, Adıyaman insanı da güncel yaşantısını, sevinç
ve acılarını türkü ve manilerle dile getirir. Düğün, taziye ve mesire
yerei gibi toplulukların oluşturduğu mekanlarda kimi eğlence, kimi ağıt
kabilinde türkü ve maniler söylenir
Türküler çoğu kez saz (bağlama) eşliğinde söylenirken maniler
genellikle müziksiz terennüm edilir. Bazen türküler söylenerek halaylar
çekilir. Adıyaman’ın Türkiye çapında ünlenmiş bir çok türküsü
vardır. Türküler, genellikle uzun hava ve ağıt türündendir. ünlü
türküleri arasında “Gölbaşına Vardım, Altın Yüzüğüm Kırıldı ve Türkmen
Gelini” sayılabilir.
Fırat Nehri üzerin de demir çok türkü yakılmıştır. Bunlardan birinin öyküsü şöyle:
“Zamanın birinde Hamo Dayı, Fırat Nehrini geçerek Urfa’da askerliğini
yapmakta olan oğlunu ziyaret etmek ister Fırat, İnsan ve hayvanların
birlikte bindirileceği ilkel bir Sal ile geçilecektir.
Sala sabahın erken saatlerinde binilir. Ama nehrin tam ortasına
gelindiğinde, salda bulunan bir atın ürkmesi ile Sal devrilir ve
içindekilerle birlikte Hamo Dayıda boğulur. Ailesi, olaydan habersiz,
günlerce onun yolunu gözler... Ama bir gün kara haber köye ulaşır...
Dövülmeler, ağıtlar başlar....”
Fırat, Hamo Dayı gibi çok canlar yakmıştır. Adıyaman’da, işte,
Fırat’tan canı yananların söylediği ünlü “Fırat Türküsü”nün sözleri”:
FIRAT TÜRKÜSÜ (ANONİM)
Kesin şu Fırat’ı bu yıl akmasın
Etrafına taşıt yakıp yıkmasın
Talihsiz babamı alıp gitmesin
Biricik yavruları yetim etmesin
Oy aman Fırat, zalimsin Fırat
Hainsin Fırat,dertliyim Fırat
Talihsiz babamı suda yitirdim
Zalim Fırat, Bize ölüm getirdin
Taşındı Toprağımı Alıp götürdün
Biricik Yavrularımı Yetim Ettin
(Nakarat)
Yanar ataş oldun dert yüreğimde
Söyleyin siz bari dağlar, ne deyim
Gönlüm gamda kaldı, gözlerim yolda
Kederim kederime nasıl boyun eğeyim
(Nakarat)
MANİ
Tut dibinde unum var
Allah’tan umudum var
Eğer muradım olursa
Dedelere mumum var
su külekte bulanır
Eşhan damda dolanır
El atmayın Eşhana
Oğlan gelir huğulanır
Dam üstünde oturak
Gelin kızlar oturak
Oturmaktan ne çıkar
Gelin olak kurtulak
İrahan ektim evlek evlek
Dadandı kara leylek
Felek gözün kör ola
Yardan ayırdın felek
|
|
|
|
|
|
|
